Spalony w hokeju powstaje na niebieskiej linii prowadzącej do strefy ataku, gdy atakujący znajdzie się w tej strefie przed krążkiem. O kolejności decydują przede wszystkim łyżwy zawodnika i położenie krążka, a nie kij, głowa czy tułów. W najprostszym ujęciu krążek powinien przekroczyć linię zanim obie łyżwy atakującego znajdą się całkowicie po stronie strefy ataku.
Sędzia porównuje moment całkowitego wejścia krążka z położeniem łyżew atakujących.
Kij i tułów mogą być za linią — o podstawowej pozycji decydują łyżwy.
Zatrzymaj obraz, gdy cały krążek przekracza krawędź niebieskiej linii.
Obie całkowicie w strefie przed krążkiem oznaczają pozycję spaloną.
Prowadzący może wjechać łyżwami wcześniej, gdy kontroluje krążek kijem.
Przy opóźnionym spalonym atakujący oczyszczają strefę i mogą wejść ponownie.
Gdzie dokładnie zaczyna się strefa ataku?
Lodowisko dzielą dwie niebieskie linie. Obszar między nimi jest strefą neutralną, a przestrzeń od niebieskiej linii do bramki rywala staje się dla danej drużyny strefą ataku. Kierunek zmienia się wraz ze zmianą bronionych bramek, dlatego ta sama linia raz jest granicą wejścia jednej, a raz drugiej drużyny.
W ocenie spalonego ważna jest krawędź linii od strony strefy neutralnej, nazywana w angielskim regulaminie „leading edge”. Krążek musi całkowicie przekroczyć tę granicę. Zawodnik pozostaje w pozycji prawidłowej, jeżeli co najmniej jedna łyżwa nadal styka się z niebieską linią albo znajduje się po stronie neutralnej w rozumieniu regulaminowej płaszczyzny.
Dlatego telewizyjna stopklatka z tułowiem wychylonym nad linię nie wystarcza. Hokeista może mieć głowę i kij głęboko w strefie, a wciąż być on-side, jeżeli ustawienie łyżew spełnia warunek.
Co sędzia porównuje przy spalonym?
Sędzia liniowy porównuje moment wejścia krążka z położeniem obu łyżew atakującego. Nie sprawdza, kiedy podanie opuściło kij zawodnika w strefie neutralnej. Liczy się chwila, w której krążek całkowicie przekracza niebieską linię.
Przy szybkim ataku różnica może wynosić ułamek sekundy. Odbierający podanie powinien tak dobrać tempo, aby nie wejść obiema łyżwami za linię zbyt wcześnie. Może zwolnić, przeciągnąć nogę nad linią albo poczekać, aż prowadzący wprowadzi krążek.
| Sytuacja przy niebieskiej linii | Ocena podstawowa | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Krążek przekracza linię przed obiema łyżwami atakującego | Pozycja prawidłowa | Krążek wszedł do strefy pierwszy |
| Jedna łyżwa atakującego pozostaje na linii | Pozycja prawidłowa | Zawodnik nie przekroczył granicy obiema łyżwami |
| Obie łyżwy są całkowicie w strefie, a krążek jeszcze jej nie osiągnął | Spalony | Atakujący wyprzedził krążek |
| W strefie są atakujący, a krążek zostaje ponownie skierowany przez ich zespół do środka | Możliwy opóźniony spalony | Zawodnicy muszą opuścić strefę, zanim wznowią atak |
Czy kij może być na spalonym?
Nie ocenia się samego położenia kija. Łopatka może znajdować się za niebieską linią przed krążkiem, a zawodnik nadal pozostanie w prawidłowej pozycji, jeśli jego łyżwy nie spełniają warunku spalonego. To jedna z największych różnic wobec intuicyjnego oceniania całej sylwetki.
Położenie kija staje się jednak ważne przy prowadzeniu krążka. W IIHF Rule Book 2026/27 doprecyzowano, że atakujący wjeżdżający do strefy przed krążkiem musi kontrolować krążek kijem, aby skorzystać z wyjątku dla prowadzącego. Nie wystarczy, że krążek porusza się obok niego bez takiej kontroli.
Czy zawodnik z krążkiem może wjechać przed nim?
Prowadzący krążek może przekroczyć linię łyżwami przed krążkiem, jeśli zachowuje wymaganą kontrolę kijem. Wyjątek pozwala na naturalne wprowadzenie krążka, ponieważ przy skręcie lub zmianie kierunku łyżwy mogą przeciąć linię chwilę wcześniej niż łopatka z krążkiem.
Nie jest to pozwolenie dla dowolnego atakującego jadącego obok luźnego krążka. Jeżeli kontrola zostaje utracona przed wejściem, sędzia ocenia zwykłą kolejność. W praktyce właśnie rozróżnienie między prowadzeniem a ściganiem luźnego krążka może zdecydować o gwizdku.
Co to jest opóźniony spalony?
Opóźniony spalony, po angielsku delayed off-side, występuje, gdy krążek trafia do strefy ataku, w której nadal znajdują się zawodnicy atakujący, ale nie dochodzi od razu do aktywnego kontynuowania akcji. Sędzia liniowy podnosi rękę i daje atakującym możliwość oczyszczenia strefy.
Wszyscy gracze tej drużyny muszą wrócić na stronę neutralną, czyli wykonać tag-up. Po prawidłowym opuszczeniu strefy sygnalizacja może zostać odwołana, a zawodnicy mogą ponownie wjechać za krążkiem. Jeśli atakujący zagra krążek lub wywrze niedozwoloną w tej sytuacji presję przed oczyszczeniem, następuje przerwanie gry.
Tag-up nie jest karą ani zmianą zawodnika. To potoczne określenie wycofania się za niebieską linię, aby odzyskać możliwość legalnego ataku. W regulaminowej ocenie kontakt łyżwy z linią ma znaczenie; przy oczyszczaniu strefy nie stosuje się dowolnej oceny całej sylwetki nad lodem.
Kiedy sędzia gwiżdże od razu?
Jeżeli zawodnik w pozycji spalonej przyjmuje podanie, dotyka krążka albo bezpośrednio angażuje się w akcję, sędzia przerywa grę. Natychmiastowy gwizdek pojawia się również wtedy, gdy przepisy nie pozwalają kontynuować sytuacji jako opóźnionego spalonego.
Sam spalony zazwyczaj nie oznacza kary czasowej. Gra jest zatrzymywana, a następnie wznawiana wznowieniem w miejscu wynikającym z okoliczności naruszenia. Kara może pojawić się dopiero przy dodatkowym przewinieniu, nie za zwykłe zbyt wczesne przekroczenie linii.
Czy obrońca może „wprowadzić” rywala bez spalonego?
To zależy od sposobu, w jaki krążek znalazł się w strefie, i od tego, kto miał nad nim kontrolę. Przypadkowe odbicie od obrońcy nie zawsze kasuje pozycję spaloną. Świadome zagranie i pełna kontrola mogą być oceniane inaczej niż rykoszet, ale szczegóły należy odnosić do aktualnego regulaminu i konkretnego przebiegu akcji.
Dla kibica bezpieczna zasada brzmi: nie zakładaj automatycznie, że każde dotknięcie obrońcy „naprawia” wejście. Sędziowie oceniają jakość zagrania i kontrolę, a nie tylko ostatni kontakt widoczny na powtórce.
Czym spalony różni się od uwolnienia?
Spalony dotyczy wejścia drużyny atakującej przez niebieską linię. Uwolnienie, czyli icing, wiąże się z posłaniem krążka z własnej strony lodowiska przez linię bramkową rywala bez wymaganego kontaktu, z uwzględnieniem wyjątków i sposobu oceny wyścigu do krążka.
Oba przewinienia mogą zakończyć się gwizdkiem i wznowieniem, ale odpowiadają na inne pytania. Przy spalonym patrzysz na kolejność krążka i łyżew przy niebieskiej linii. Przy uwolnieniu śledzisz miejsce zagrania, tor krążka oraz możliwość jego podjęcia.
Jak oglądać powtórkę spalonego?
- Zatrzymaj obraz w chwili, gdy cały krążek przekracza krawędź niebieskiej linii od strony neutralnej.
- Sprawdź obie łyżwy każdego atakującego, nie położenie kija ani ramion.
- Jeżeli zawodnik prowadzi krążek, oceń, czy zachował kontrolę kijem.
- Ustal, czy była to czysta próba wejścia, czy opóźniony spalony po ponownym skierowaniu krążka do strefy.
- Przy oficjalnym wyniku opieraj się na decyzji sędziów, a nie pojedynczym kadrze z nieznanego kąta.
Perspektywa kamery może przesuwać optycznie krążek względem linii. Najlepszy jest kadr ustawiony możliwie wzdłuż niebieskiej linii. Szerokokątny obraz z trybun pomaga zrozumieć ustawienie całej formacji, lecz bywa gorszy do oceny kilku centymetrów.
Czy spalony może unieważnić gola?
Jeżeli bramkę poprzedziło nieprawidłowe wejście do strefy i sytuacja podlega przewidzianej procedurze wideo, prawidłowość wejścia może zostać sprawdzona. Zakres oraz inicjator weryfikacji zależą od rozgrywek. Nie każda liga ma identyczny system kamer i challenge’u.
W komunikacie końcowym warto oddzielić dwa zdarzenia: gola zdobyto na lodzie, ale po sprawdzeniu wcześniejszego wejścia bramka nie została uznana. To dokładniejsze niż stwierdzenie, że „gol był spalony” — spalona jest pozycja lub wejście, a konsekwencją jest anulowanie bramki.
Jak zapamiętać zasadę w pięć sekund?
Najpierw krążek, potem obie łyżwy atakującego za niebieską linią. Jedna łyżwa pozostająca na linii zwykle utrzymuje pozycję prawidłową. Jeżeli koledzy są już w strefie, muszą ją oczyścić przed wznowieniem ataku. Prowadzący krążek ma wyjątek, ale od wersji IIHF 2026/27 musi kontrolować go kijem.
Po opanowaniu tej kolejności łatwiej śledzić tempo meczu i przewidywać podniesioną rękę liniowego. Jeśli planujesz całe spotkanie, osobny poradnik wyjaśnia, ile trwa mecz koszykówki i dlaczego czas na tablicy różni się od czasu widza; z kolei oznaczenia w protokołach porządkuje tekst o DNS, DNF i DSQ.
